Przedstawiamy Czytelnikowi polskiemu, jak i zagranicznemu – ze względu na na-szych autorów z Białorusi, kolejny numer „Zeszytów Naukowych” Ostrołęckiego To-warzystwa Naukowego. Zgodnie z zapowiedzią we wcześniejszym roczniku, obecny został skoncentrowany na 100. rocznicy wojny polsko-bolszewickiej. Ze względu na to, że nasz periodyk, mimo że ogólnopolski, poświęcony jest głównie historii i kulturze subregionu ostrołęckiego, wspomniana koncentracja autorów skupiła się właśnie na Mazowszu Północno-Wschodnim, a zwłaszcza powiecie ostrołęckim.

Pierwszy dział „Zeszytów Naukowych” został najobficiej zaopatrzony w intere-sujące, naszym zdaniem, artykuły (łącznie 6). Ich zakres merytoryczny obejmuje głównie działania wojenne w 1920 r. na naszym terenie, a także ich społeczny od-dźwięk, zarówno w prasie, jak i strukturze narodowo-wyznaniowej. Ważnym aspek-tem toczących się wówczas walk był – niefortunny dla sprawy polskiej – plebiscyt na sąsiednich Mazurach, Warmii i Powiślu.
W dziale Region znalazły się też dwa niezwykle cenne, bo całkowicie niemal oparte na materiałach archiwalnych, opracowania: pierwsze o rozstrzelanych przez NKWD w latach 1937–1938 Polakach urodzonych w Ostrołęce, drugie o niemiec-kiej zbrodni w Bandysiach gm. Czarnia w październiku 1944 r., a więc w ostatnich tygodniach okupacji hitlerowskiej na tym terenie. Tragizm tych wydarzeń nie może być, ku przestrodze, zapomniany.

Działy II i III (Polska i Europa) zostały skromniej zaprezentowane (łącznie pięć artykułów). To celowy zabieg Redakcji, która pragnie przybliżać głównie wątki regionalne. Autorzy artykułów, w większości obcojęzyczni i ze sporym dorobkiem naukowym (cieszymy się, że chcą u nas publikować), przybliżają różne wątki ba-dawcze: spojrzenie na rosyjską historiografię zajmującą się reformacją w Rzeczy-pospolitej, rolę Kościoła katolickiego w niesieniu pomocy migrantom, znaczenie nagród i tytułów w rozwoju naukowym, refleksję nad kondycją uniwersytetu przez wieki jego istnienia. Wyróżniające się tu opracowanie, bo mocno oparte na tak cennych dla historyka źródłach niedrukowanych, odnosi się do powrotu w warun-kach wojennych Akademii Nauk Białorusi.

Jak zawsze w „ZN” pozostaje dział zatytułowany Z życia Ostrołęckiego Towa-rzystwa Naukowego. Jest bardzo ważny dla tożsamości naszego środowiska. Tra-dycyjnie znalazło się tu kalendarium OTN za bieżący rok, a także wspomnienie o niedawno zmarłym naszym Koledze dr inż. Mirosławie Rosaku oraz (z okazji stu-lecia urodzin i 20. rocznicy śmierci) wybitnym pisarzu-regionaliście Henryku Sy-sce. Zamieszczono tu też recenzję pracy o sąsiedniej Ostrowi Mazowieckiej.

Pozostawiając Czytelnikowi lekturę prezentowanego tomu i poddając się jego łaskawej ocenie, zapraszamy badaczy z regionu, jak i z dalekiego świata, do dal-szej owocnej współpracy. Cieszymy się, że trwamy. Nie byłoby to możliwe bez ludzi dobrej woli

Redakcja

Kliknij, aby przejść do najnowszych "Zeszytów Naukowych"